Mediteren in IMS te Barre - Dingeman Boot

IMS staat voor Insight Meditation Society en is de naam van een meditatiecentrum nabij het dorp Barre in de staat Massachusetts, ongeveer 80 km ten westen van Boston. Het centrum is mooi gelegen op een ruim terrein in een bosrijke omgeving en is in 1976 gesticht door o.m. Joseph Goldstein, Sharon Salzberg en Jack Kornfield. De eerste twee zijn nog steeds als vaste leraren aan het centrum verbonden. Het biedt accommodatie aan 100 mensen en is daarmee het grootste Vipassana-meditatiecentrum in het Westen. Een staf van ongeveer 18 mensen - het overgrote deel vrij-willigers - runt het centrum.

Het hele jaar door kan men er terecht voor meditatieretraites, die variëren in lengte van een weekend tot twee weken. Deze retraites worden door vaste - aan IMS verbonden - leraren en door andere, uitgenodigde leraren geleid. Eénmaal per jaar is er de zogenaamde 3-maandsretraite van half september tot half december. Deze lange retraite is geïnspireerd door de traditie in oosterse landen, waar monniken gedurende de regentijd (3 maanden) op een vaste plaats blijven om speciaal bezig te kunnen zijn met studie en meditatie.

Als gevolg van een reorganisatie kreeg ik in 1989 de gelegenheid vervroegd uit het arbeidsproces te treden. Aanvanke-lijk wilde ik eerst voor 3 maanden naar IMS, maar omdat er geen plaats meer was ben ik eerst naar Birma en Thailand gegaan en heb 17 maanden in centra aldaar gemediteerd. Vrij kort daarna heb ik de 3-maands-retraite van 1991 in IMS meegemaakt en aansluitend daarop ben ik nog 3 maanden als zogenaamde long-term yogi gebleven. Daarna ben ik nog 4 keer terug geweest om met een 3-maandsretraite mee te kunnen doen; de laatste keer was een halve 3-maands-retraite, wat sedert kort ook mogelijk is.

Mijn ervaring is dat IMS een heel geschikte plaats is voor een meditatieretraite. Natuurlijk ga je vanuit Nederland niet zo gauw voor een weekretraite naar IMS. Maar mogelijk is zoiets te combineren met een bezoek aan de USA. Wil je een langere periode mediteren dan is het zeker de moeite waard een 3-maandsretraite in IMS mee te maken.

Aan de hand van een aantal criteria wil ik proberen een vergelijk te maken tussen het mediteren in het Oosten en het mediteren in een centrum als IMS

Meditatieleraar

Aan IMS zijn goede leraren verbonden, die meestal een langdurige opleiding in het Oosten hebben genoten en die in staat zijn de benodigde instructies en achtergronden te geven op een zodanige wijze dat ze zijn afgestemd op de westerse mens. Dat is in het algemeen toch anders met een oosterse leraar, daar de mensen in het Oosten anders met hun gevoelens en emoties omgaan dan wij hier in het Westen.

Taal

Het is erg praktisch en plezierig als je direct kunt converseren met je leraar. In de meeste oosterse centra heb je hiervoor een tolk nodig. Mede als gevolg van wat ik in het voorgaande heb vermeld kan dat aanleiding tot misverstanden geven en tot teleur-stellingen leiden. Zelf heb ik dat aan den lijve ondervonden.

Voeding

De voeding in IMS is vegetarisch en van uitstekende kwaliteit. De kwaliteit van het eten in oosterse centra verschilt nogal en kan soms aanleiding geven tot problemen: bijv. te vet, te eenzijdig of te heet. Verder moet men er rekening mee houden dat men niet op de bereiding van vegetarische maaltijden is ingesteld en dat de laatste maaltijd voor 12.00 uur 's middags genuttigd dient te zijn. De ervaring leert echter dat men aan dat laatste snel gewend is.

Klimaat

Het klimaat in IMS is niet veel verschillend van ons klimaat. De beste tijd voor een westerling in het Oosten is van september tot februari, maar ook dan kan het nog behoorlijk warm zijn. Gedurende de overige maanden is het er in het algemeen erg heet. Maar ieder zal dat verschillend ervaren. Met vele anderen heb ik er niet zo'n probleem mee gehad.

Accommodatie

De accommodatie in IMS is zonder meer goed; je maakt gebruik van een- of tweepersoons kamers. En het is er schoon! In het Oosten varieert de accommodatie per centrum nogal; dikwijls heb je de beschikking over een eigen ruimte, maar niet in alle gevallen kun je bijv. rekenen op een matras(je).

Kosten

Er zijn thans heel voordelige aanbiedingen van tickets zowel naar de USA als naar het Verre Oosten. In het Oosten worden voor je verblijf geen kosten in rekening gebracht. Een centrum of klooster functioneert daar op basis van dana (vrijgevigheid). Een donatie bij vertrek wordt op prijs gesteld en het is tijdens je verblijf mogelijk om de monniken en de overige bewoners van het centrum een maaltijd aan te bieden.

In IMS zijn de kosten ca. f 60,- per dag; voor de zogenaamde long-term yogis geldt een sterk gereduceerd tarief. Aan het einde van een retraite word je uitgenodigd dana voor de leraar te geven.

Dagindeling

In IMS wordt je om 5.00 uur gewekt en begint de eerste zitmeditatie om 5.30 uur. In het algemeen is er volgens het schema afwisselend een uur loop- en een uur zitmeditatie. De laatste zitmeditatie eindigt om 22.00 uur. Er wordt gezamenlijk gemediteerd in de meditatiehal. Vijf maal per week is er van 19.30 tot 20.30 uur een dhammatalk en drie maal per week heb je een gesprek met je leraar (interview). Er zijn 5 tot 6 leraren op de 100 yogis. Iedereen krijgt een zogenaamde yogi-job om op die manier mee te helpen het centrum goed te laten functioneren.

In het Oosten is de reveille in het algemeen wat vroeger: in Birma is dat bijv. om 3.00 of 3.30 uur. Het dagschema is ook hier afwisselend een uur loop- en een uur zitmeditaie, maar in het algemeen is zo'n schema niet dwingend. Of er dhammatalks gegeven worden hangt van de leraar af, of hij Engels spreekt en van de aanwezigheid van een tolk. In het Oosten is het dikwijls de gewoonte om dagelijks contact te hebben met je leraar.

Een nadeel van IMS is dat je niet bij voorbaat terecht kunt voor een 3-maandstraite. De belangstelling hiervoor is zo groot, dat er altijd meer gegadigden dan beschikbare plaatsen zijn. Aanvankelijk werd je geplaatst in volgorde van binnenkomst van je aanmelding, maar sedert enkele jaren vindt toelating plaats door loting. Ook als long-term yogi kun je er niet altijd terecht, omdat men het aantal daarvan beperkt wil houden. Er zijn echter plannen om een geheel nieuw centrum te bouwen, uitsluitend bestemd voor mensen die langer willen komen mediteren. Dit centrum zou in 2002 in gebruik genomen moeten worden.

Naast IMS is het ook mogelijk om te mediteren in "Gaia House"; een prachtig centrum in Devon (Zuidwest-Engeland). en in "Waldhaus am Laachersee"; even ten zuiden van Bonn. De reisafstanden naar deze centra zijn wat korter en ook in deze centra worden het hele jaar door retraites gegeven. In Gaia House is het ook mogelijk om er langere tijd als long-term yogi te verblijven.

Tot slot nog enkele opmerkingen over het mediteren in het Oosten. Iemand die hiervoor belangstelling heeft doet er goed aan het artikel hierover van Johan Tinge te lezen in de SIMsara van oktober 1999.

Ik heb in het Oosten westerlingen meegemaakt, die zonder of met weinig meditatie-ervaring in een centrum of klooster kwamen om te komen mediteren. Soms gaat dat goed, maar soms ook niet. Het is aan te raden om eerst ervaring op te doen in je eigen land, omdat de contacten met een oosterse leraar meestal moeilijker en de omstandigheden in het algemeen zwaarder zijn. Ook voor een langere retraite is het aan te bevelen dit eerst in een westers meditatiecentrum te doen. Begeleiding van een westerse leraar in de beginperiode is zonder meer aan te bevelen.

Hoewel de omstandigheden om in het Oosten te mediteren moeilijker zijn is het zeer de moeite waard dat eens te doen. Je kunt er altijd voor onbeperkte tijd terecht en je bent in een boeddhistische omgeving, waar de mensen in het algemeen erg vriendelijk zijn en je alle mogelijke steun geven.