Handboek Meditatief Ontspannen - Jon Kabat-Zinn

Een effectief programma voor het bestrijden van pijn en stress.
Boekbespreking door Johan Tinge

Handboek Meditatief Ontspannen gaat niet zozeer over ontspannen, maar vooral over de essentie van vipassana meditatie. In het boek wordt het programma van Kabat-Zinn beschreven zoals hij dat al 20 jaar gebruikt in het Academisch Ziekenhuis van Massachusetts in Worcester, USA. De letterlijke vertaling van de ondertitel van de Engelse versie is: “Gebruik de wijsheid van je lichaam en geest bij het omgaan met stress, pijn en ziekte.” Zoals de ervaren meditator al zal zien, komt dit dicht bij de praktische toepassing van vipassana meditatie in het dagelijks leven.
Het programma wil dan ook vooral een praktische toepassing zijn van meditatie voor mensen met een groot scala aan lichamelijke en psychische klachten en beperkingen. Het doel is om zelf weer invloed te krijgen op de eigen gezondheid en welbevinden. De meditatie wordt in een vorm gegoten die voor ons westerlingen en mensen met allerlei klachten, die niets van meditatie of boeddhisme weten, toegankelijk is.
In Nederland is er tot nu toe slechts een klein aantal mensen dat dit stressreductie-, c.q. meditatie-programma geeft. Een van hen is ondergetekende.
Het boek beschrijft Kabat-Zinn's stressreductieprogramma, zijn visie op gezondheid en ziekte, een uitgebreid deel over stress en, last but not least, een deel over de toepassingen van aandachts-beoefening, c.q. vipassana meditatie.
Zijn stressreductie-programma bestaat uit een kennismakings-gesprek, acht wekelijkse bijeenkomsten van 2½ uur, een hele dag en een afsluitend gesprek. Daarnaast moeten de deelnemers thuis intensief oefenen.
De beschrijving van zijn programma zal wellicht voor veel meditatoren niet het interessantste deel zijn . Wat hij schrijft over de aandachtsbeoefening, de meditatie, echter wél.
Ik denk dat de inhoud van dit boek een welkome aanvulling is op de boeken die over meditatie verschenen zijn. Op een heldere manier worden de zit- en loopmeditatie beschreven. Daarnaast worden ook andere oefeningen beschreven die Kabat-Zinn in zijn programma gebruikt: langzame en aandachtige yoga-oefeningen en de lichaamsscan, waarbij je van teen tot top begeleid je lichaamsdelen met aandacht verkent.
Met name verhelderend zijn de hoofdstukken over (het omgaan met) lichamelijke pijn en emotionele pijn. Alleen al hierom is het boek mijns inziens een aanrader.

Johan Tinge (tel. 0592-243648)

ISBN nummer van het boek: 90 230 1044 2 (Uitgeverij Gottmer/Becht BV)