Ethisch drieluik SIM

Voorwoord

A. Ethische richtlijnen
B. Vertrouwenspersoon
C. Ethische commissie

Voorwoord
Hierbij tref je het ethisch drieluik aan van de SIM. Op de site staan retraites en andere vipassana/dhamma activiteiten die de SIM zelf organiseert en die door organisaties uit het SIM-netwerk georganiseerd worden (portal-functie van de SIM).

De SIM zet zich in voor een veilig en kwalitatief betrouwbaar klimaat. Daarbij stellen we alles in het werk om de richtlijnen verder te implementeren en te borgen.

Tevens werken we aan heldere criteria ten aanzien van vipassana leraren en stimuleren we intervisies en (bij)scholingen van betrokken leraren. Deelnemers aan retraites zullen nadrukkelijk bekend gemaakt worden met het ethisch drieluik, zodat ze weten wat binnen een spirituele context wel/niet normaal is in de handelwijze van een leraar.

We willen hier wel benadrukken dat deze richtlijnen passen binnen de context van de dhamma, en derhalve bedoeld zijn ter ondersteuning van een spiritueel proces gericht op het ontwaken en bevrijding van de geest. Mochten bepaalde regels overtreden zijn dan willen we een proces van vergeving en verzoening stimuleren, ook als er in de juridische sfeer acties ondernomen moeten worden.

Dit alles is een proces in wording. Suggesties en tips voor verbetering zijn welkom.

A. Ethische richtlijnen SIM
Wij, leraren, bestuur, organisatoren en andere vrijwilligers verbonden aan de Stichting Inzichts Meditatie (SIM) zijn ons ervan bewust dat het fundament van een spiritueel leven gevormd wordt door aandacht en zorg voor anderen. Zonder de steun van monastieke geloften en Aziatische gewoontes, is er de noodzaak om heldere eigentijdse Westerse richtlijnen te formuleren binnen het kader van het organiseren van vipassana-retraites, -weekends en -cursussen. Vanuit dit inzicht en voor het welzijn van onszelf en de vipassana gemeenschap als geheel committeren we ons aan de vijf leken-geloften. Het bereik en de toepassing van deze geloften wordt hieronder verder uitgediept om ze toepasbaar te maken voor de rollen die alle betrokkenen spelen in het doorgeven van de Dhamma in onze cultuur. Daar willen we aan toevoegen dat vipassana leraren ons inziens nooit uit functie zijn.

Leraren, bestuur en organisatoren van de SIM onderschrijven de volgende richtlijnen:

1. We verbinden ons aan de richtlijn om niet te doden.

We erkennen hierbij de onderlinge verbondenheid met alle levende wezens en respect voor alle leven. We werken eraan om ons begrip van niet-doden en niet-kwetsen in al onze handelingen te verfijnen. We zullen de implicaties van deze richtlijn in de toekomst verder uitwerken ten aanzien van moeilijke thema’s zoals abortus, euthanasie en het doden van (huis)dieren.

2. We verbinden ons aan de richtlijn om niet te stelen.

We nemen niet iets dat ons niet gegeven is en we respecteren eigendommen van anderen. In onze omgang met geld willen we eerlijk zijn en geen geld dat bedoeld is voor Dhamma projecten voor andere doeleinden te gebruiken. We geven de Dhamma in zijn volle rijkdom door, zonder voorkeur voor personen en hun omstandigheden. Gering financiele draagkracht mag geen belemmering zijn om aan retraites deel te nemen. Voor personen die financieel minder draagkrachtig zijn,  is er een ondersteuningsfonds.

3. We verbinden ons aan de richtlijn om niet te liegen.

We spreken dat uit wat juist en zinvol is en we onthouden ons van roddel en achterklap in onze gemeenschap. We respecteren het als iets ons expliciet in vertrouwen verteld is. We cultiveren aandachtige en heldere communicatie en we cultiveren de kwaliteiten van liefdevolle vriendelijkheid en eerlijkheid als basis voor ons spreken.

4. We verbinden ons aan de richtlijn om af te zien van seksueel wangedrag.

We veroorzaken geen leed door verkeerd seksueel handelen of door seksuele uitbuiting of door het aangaan van een seksuele relatie die buiten de grenzen liggen van relaties die we zijn aangegaan. Degenen van ons die geloften van celibaat zijn aangegaan zullen zich daar aan houden. We zullen ons allemaal onthouden van het misbruiken van de positie of autoriteit teneinde een seksuele relatie met een deelnemer aan te gaan.

Gezonde relaties zijn binnen de gemeenschap wel mogelijk, maar het vereist een zeer grote mate van zorg en aandacht. In dit geval zijn de volgende richtlijnen cruciaal:

a. Een seksuele relatie tussen leraar en leerling is nooit passend.

b. Tijdens retraites of formeel onderricht is iedere toespeling op een toekomstige romantische of seksuele relatie ongepast.

c. Als zich in de loop van de tijd een gezonde en eerlijke relatie ontwikkelt tussen een leraar en een leerling dan dient de formele leraar-leerling relatie beëindigd te zijn voordat men verder gaat op het romantische pad. Zo’n relatie dient met uiterste zorgvuldigheid en terughoudendheid aangegaan te worden en in geen geval net na een retraite. Een periode van minimaal drie maanden na een formele lessituatie dient in acht te worden genomen. Er dient dan duidelijk begrip te zijn bij beide partijen dat de formele leraar-leerling relatie beëindigd is en er welbewust gekozen wordt voor een relatie waarin men als liefdespartners met elkaar wil omgaan.

Deze specifieke richtlijnen (a, b en c) gelden mutatis mutandis ook voor organisatoren en bestuursleden van de SIM.

5. We verbinden ons aan de richtlijn om af te zien van bedwelmende middelen waardoor nonchalance of verlaging c.q. verlies van bewustzijn ontstaat.

Het is duidelijk dat sommige middelen de geest zo aantasten dat ze een bron zijn van groot lijden. We zijn het er over eens dat er tijdens retraites geen bedwelmende middelen aanwezig zijn. We zullen geen bedwelmende middelen gebruiken of toestaan gedurende retraites/meditatieactiviteiten. Iedere leraar, bestuurslid of organisator met een alcohol- of drugsprobleem dient onmiddellijk daarop aangesproken te worden door de gemeenschap. Van dit individu mag vervolgens verwacht worden dat hij/zij professionele hulp zoekt voor het verslavingsprobleem.

B. Vertrouwenspersoon SIM
De vertrouwenspersoon heeft tot taak de eerste opvang te verzorgen van personen die menen slachtoffer te zijn van ongewenst gedrag van leraren of organisatoren van de SIM dan wel van personen die op enigerlei wijze in relatie staan tot de SIM.

Een vertrouwenspersoon kan:

·         Adviseren;

·         Bemiddelen;

·         Ondersteunen bij het proces van indienen van een formele klacht;

·         Ondersteunen bij doen van aangifte;

·         Ondersteunen bij het zetten van de eerste stappen naar professionele slachtofferhulp.

De regie ligt in alle gevallen in handen van de klager c.q. het slachtoffer, tenzij er op ernstige wijze juridische grenzen overschreden zijn.

Zorgvuldigheid en vertrouwelijkheid zijn de belangrijkste kenmerken van een vertrouwenspersoon. Vertrouwenspersonen kennen de SIM wel, maar hebben voldoende afstand om onafhankelijk en vertrouwelijk met de informatie om te kunnen gaan.

Doet zich onverhoopt een situatie van ongewenst gedrag voor, dan staat het SIM bestuur op het standpunt dat het zeer gewenst is een beroep te doen op de ondersteuning van een onafhankelijke vertrouwenspersoon, al dan niet verbonden aan de SIM.

Vertrouwenspersonen

Elly van Hoorn
Regio Maastricht
06 20979112
vanhoornelly@gmail.com

Als arbeids- en organisatiepsycholoog adviseert Elly organisaties over thema’s zoals werkdruk en grensoverschrijdend gedrag. Ze is momenteel werkzaam als externe vertrouwenspersoon voor diverse organisaties in verschillende sectoren (onderwijs, zorg, productie).

Janet Wester
Den Bosch
06 10003260
janet.wester@gmail.com
www.wester-reflectie.nl

Janet Wester heeft ruim 25 jaar ervaring in het begeleiden van mensen in veranderingsprocessen en persoonlijke ontwikkeling. Eerst vanuit P&O, vanaf 2009 in haar praktijk. Kern ligt in het samen met de ander vormgeven aan een samenwerking, waarin iemand een probleem, vraag of uitdaging kan verkennen en tot een voor hem of haar passend inzicht, acceptatie en/of actie kan komen.

Zij is geen actieve beoefenaar van vipassana, maar heeft hier in het verleden wel ervaring mee opgedaan. Zij voelt zich verbonden met de wijsheid die zij in de boeddhistische levensbeschouwing ervaart. Naast haar werkpraktijk, werkt zij ook als vrijwilliger in de palliatieve thuiszorg en als vertrouwenspersoon voor SIM.

Bij langere afwezigheid van één van de vertrouwenspersonen neemt de andere vertrouwenspersoon waar.

Reglement vertrouwenspersonen

1. Het bestuur van de SIM wijst minimaal twee personen aan die de functie van vertrouwenspersoon voor de stichting zullen vervullen.
2. Een vertrouwenspersoon is onafhankelijk van de SIM, zowel organisatorisch als emotioneel.
3. De vertrouwenspersoon heeft de volgende taken:
   • Voor alle deelnemers aan vipassana-activiteiten zijn zij telefonisch benaderbaar voor problemen binnen en eventueel buiten de SIM die te maken hebben met ongewenst gedrag (zie artikel 5);
   • Indien in eerste instantie een bestuurslid, leraar of andere vrijwilliger door de klager wordt benaderd, kan op verzoek van de betrokkene de vertrouwenspersoon worden ingeschakeld;
   • Het bestuurslid, leraar of de vrijwilliger dient de klager op deze mogelijkheid te wijzen;
   • Alleen met toestemming van betrokkene kunnen bestuursleden of derden in kennis worden gesteld en vindt indien gewenst verder overleg plaats;
   • Op verzoek van betrokkene kan een klacht direct of in een later stadium voorgelegd worden aan de ethische commissie van de SIM;
   • Hij/zij brengt alleen met toestemming van betrokkene rapport uit aan de ethische commissie;
   • Hij/zij begeleidt de aangever in het verdere verloop en eventuele aangifte bij politie van het ongewenste gedrag;
   • Hij/zij bemiddelt, beantwoordt vragen, verwijst naar hulpinstanties, onderzoekt indien nodig en registreert;
   • Hij/zij behandelt zaken in vertrouwelijke sfeer en zorgt er voor dat de vertrouwelijkheid is gegarandeerd;
   • Hij/zij adviseert het bestuur gevraagd en ongevraagd over zaken betreffende ongewenst gedrag en hoe dit te voorkomen is;
   • Hij/zij kan eventueel in algemene zin, maar niet rechtstreeks voortvloeiend uit een vertrouwenszaak, ter preventie en lering zaken publiceren in de SIMSARA.
4. Onder ongewenst gedrag wordt in ieder geval verstaan (niet uitputtend):

• interne criminaliteit;
• fraude;
• agressie en geweld (ook verbaal);
• misbruik van positie en autoriteit;
• seksueel grensoverschrijdend gedrag;
• intimidatie;
• pesten;
• discriminatie.

5. Een vertrouwenspersoon die door SIM is benoemd, mag niet worden geschorst naar aanleiding van een actie die hij/zij vanuit zijn functie als vertrouwenspersoon begaat, zolang dit niet tegen de reglementen en statuten van de SIM en de eigen taakomschrijving van de vertrouwenspersoon ingaat.
6. De benoemende personen mogen eerst dan uit hun functie worden ontheven, als zij hier zelf toestemming voor geven of dit zelf verzoeken, indien zij vanwege een andere misdraging geschorst zijn of wanneer zij overleden zijn.
7. Ten minste een maal per jaar geeft de vertrouwenspersoon het aantal meldingen over ongewenst gedrag door aan het bestuur van de SIM.

De SIM is lid van de Boeddhistische Unie Nederland (www.boeddhisme.nl). Het is ook mogelijk om contact op te nemen met de Externe-vertrouwenspersoon die is aangesteld door de Boeddhistische Unie Nederland (BUN).

B. Ethische commissie