Boekenlijst - door Paul Boersma

De onderstaande boeken zijn uitgekozen om hun geschiktheid bij het leren van de Vipassana-meditatie. Zij raken allemaal de essentie van de Vipassana-training en zijn van goed didactisch niveau. Boeken, die over boeddhisme gaan en terloops meditatie behandelen zijn buiten beschouwing gelaten.

Frits Koster — Bevrijdend inzicht
Uitg. Asoka 1999 
Een uitgebreid en helder boek over het beoefenen van Vipassana-meditatie voor zowel de beginnende als meer ervaren meditator. Het is ook geschikt als naslagwerk, als je iets meer wilt weten over een bepaald thema. De beginner zal veel baat hebben bij de aansprekende voorbeelden. Maar de schrijver heeft niet alleen veel belangstelling voor de praktische kant van de meditatie, maar is ook theoretisch goed onderlegd, omdat hij zeven jaar als monnik in Thailand doorbracht. Het boek bevat heel wat wijsheid uit de Theravada-traditie.

Henepola Gunaratana — Mindfulness in plain english
Wisdom Publications 1991
Boeddhistische boeken wemelen vaak van de Pali-woorden, zoals het Latijn onze Europese boeken doorspekt. De schrijver heeft het geheel zonder gedaan, terwijl hij wel de diepte van de boodschap heeft bewaard. Het boek bevat ook een hoofdstuk over wat meditatie niet is. Het is heel specifiek gericht op de meditatie en betrekt veel minder dan de andere genoemde boeken boeddhistische waarheden in zijn beschouwing. De auteur was monnik op Sri Lanka sinds 1947 en vestigde zich in 1968 in Noord Amerika.

Nyanaponika Thera — Het hart van boeddhistische meditatie
Uitg. Asoka
Tot voor kort was alleen de Engelse editie verkrijgbaar: The Heart of Buddhist Meditation.
Dit boek is iets minder toegankelijk en iets minder praktisch gericht dan de vorige twee. Wie het geduld opbrengt om het te bestuderen wordt echter beloond.Behandelt onder andere vragen als wat de Vipassana voor onze moderne cultuur kan betekenen. De schrijver is in 1901 geboren in Duitsland uit joodse ouders en was een van de eerste westerlingen die boeddhistisch monnik werden.

Goldstein & Kornfield — Op zoek naar het hart van wijsheid
Uitg. Asoka
Dit boek is de neerslag van twaalf jaar onderwijzen van Vipassana-retraites van twee Amerikaanse leraren van het eerste uur. Het behandelt drie stadia van begrip, die regelmatige beoefenaars van Vipassana vaak meemaken. Voor de westerling wordt zo een groot aantal boeddhistische begrippen geïntroduceerd. De schrijvers trokken eind zestiger jaren naar Azië en bezochten vele boeddhistische meesters (voortreffelijk beschreven in Kornfields Living Dharma uit 1996).

Jack Kornfield — Een licht voor jezelf
Servire
Van dezelfde schrijver een boek van tien jaar later. Het is een vertaling van A Path with Heart, dat als ondertitel heeft: Een gids door de gevaren en beloftes van het spirituele leven. Kornfield heeft een open oog voor andere tradities en stelt de dingen nooit mooier voor dan ze zijn. Evenals het vorige werk samen met Goldstein is het zeer leesbaar door de vele voorbeelden uit het leven gegrepen. Dit boek is vooral geschikt voor degenen, die al enige tijd zelf oefenen.

Dhiravamsa — De ongedwongen weg
Uitg. Kosmos 1990
Niet meer nieuw verkrijgbaar, maar wel aan te raden als je een exemplaar tegenkomt. De auteur is van Thaise afkomst en vestigde zich in 1977 in de VS als leek en leraar. Van huis uit was hij bekend met Theravada, maar al vroeg ontworstelde hij zich aan traditionele vormen en regels. De nadruk in dit boek ligt op de innerlijke vrijheid.